टाईम मशीन: कोलकाता गुवाहाटी सायकलसफर भाग २५

इस्लामपूर हे मुळात बिहारमधील एक गाव जे १९५० च्या दशकात पश्चिम बंगालमध्ये समाविष्ट करण्यात आले. उत्तर दिनाजपुर जिल्ह्याचे हे मुख्य ठिकाण. बिहार आणि सिलिगुडीचा अरुंद परिसर ज्याला चिकन नेक म्हणतात त्यापासून हे शहर अगदी जवळ आहे. ह्या शहरापासून नेपाळची सीमा साधारण ३०० किमी तर बांगलादेशची सीमा १२५ किमी अंतरावर आहे. आमचा प्रवास आज बांगलादेश बोर्डरच्या जवळून होणार होता

सकाळी आम्ही इस्लामपूर ह्या गावातून निघालो ते जरा उशिरानेच. आमचे आजचे अंतर जेमतेम १०३ किमी होते. त्यामुळे आम्ही निश्चिंत होतो. हवा छान होती. 

सकाळी १० च्या सुमारास आम्ही दार्जिलिंग जिल्ह्यामध्ये प्रवेश केला होता. हा जिल्हा हिमालय पर्वताच्या पायथ्याशी उत्तर पश्चिम बंगालमध्ये वसलेला आहे. एव्हाना सूर्य डोक्यावर आला होता. हिमालयाच्या पायथ्याशी असूनही एव्हाना गरमा जाणवू लागला होता. चहाच्या मळ्यांसाठी हा जिल्हा प्रसिद्ध आहे. सिलिगुडीपासून २०-२५ किमी अंतरावर असतानाच आम्हाला  चहाचे मळे दिसू लागले होते.

आमची आजची जलपायगुडी येथील रहायची सोय झालेली नव्हती. Couchsurfing वर एकाने मला बऱ्याच दिवसांपूर्वी सोय होईल असे कळवले होते. मी कालपासून त्याला मेसेज पाठवत होतो. मात्र त्याचे काहीही उत्तर येत नव्हते. गुवाहाटी येथील आमचे स्नेही रवींद्र हणमत्तेकर ह्यांना जलपायगुडी येथे काही सोय होऊ शकते ते विचारले. मात्र त्यांनी सांगितले की ते सिलिगुडी येथे आमची सोय करू शकतील. सिलिगुडी शहर आमच्या मार्गापासून २५ किमी लांब होते. तिथे मुक्काम केला तर उद्याचे अंतर तब्बल ५० किमीने वाढले असते. त्यामुळे मी त्यांना सिलिगुडी येथे आम्हाला राहता येणार नाही असे सांगितले.

हिमालयाच्या पायथ्याशी असलेल्या ह्या परिसरात सकाळचा नाष्टा झाल्यावर बराच वेळ काही खायला मिळत नव्हते. आम्ही नेटाने सायकलवत होतो. जवळपास ६५ अंतर पार केल्यावर आम्ही तिस्ता नदीजवळ पोचलो. तिथे एक बॅरेज दिसत होते. ते तीस्ता/फुलबारी बॅरेज होते. उत्तर बंगाल आणि शेजारील राज्यांकडे होणाऱ्या प्रादेशिक व्यापारासाठी व प्रवासासाठी हे एक प्रवेशद्वार होते. सुदैवाने आमची राखीव एनर्जी संपण्याआधीच तिस्तानदीजवळील त्या बॅरेज जवळ एक छोटे खोपट दिसले. तिथे जेवण्यासाठी थांबलो. येथून बांगलादेश सीमा अगदीच जवळ होती. बांगलादेशमधील टॉवर्स आम्हाला दिसत होते. आम्ही जेवणाची ऑर्डर दिली. तेथील लोकांना आमच्याविषयी कुतूहल वाटत होते. त्यातील दोघे आमच्यापाशी आले. एकजण म्हणाला, 'कोलकातापासून तुम्हाला इथे यायला सहा दिवस लागले! कोलकाताहून बाईकवरून तर एका दिवसात येता येते.' मी त्यांना म्हटले, 'विमानाने मुंबईहून कोलकाता देखील दोन तासात येता येते. मात्र त्यामुळे टेक्नॉलॉजी समजेल. आम्हाला टेक्नॉलॉजी समजून घ्यायची नाहीये तर माणसे समजून घ्यायची आहेत.' हे ऐकून दोघेही अगदी खूष झाले. ते म्हणाले इथून थोडे पुढे गेलात की एक मिठाईचे दुकान दिसेल. तिथे नक्की मिठाई घ्या. मिथुन चक्रवर्ती इथे आला की त्या दुकानातून नक्की मिठाई घेऊन जातो.  

तिथे जेवून निघालो तेव्हा १ वाजून ४८ मिनिटे झाली होती. पुढे ३-४ किमी अंतरावर फुलबाडी गाव होते. तो ३-४ किमीचा रस्ता खडबडीत असल्याने बराच वेळ गेला. खडबडीत रस्ता संपताच फुलबाडी गाव लागले. फुलबाडी हे भारत-बांगलादेश सीमेवरील आंतरराष्ट्रीय रस्ते सीमा-ओलांडण्याचे एक महत्त्वाचे ठिकाण आहे. ह्या शहराला 'लँड पोर्ट फुलबारी' म्हटले जाते, जे बांगलादेशाकडील बाजूला असलेल्या 'बांग्लाबांधा' ला जोडलेले आहे. मिथुन चक्रवर्ती ज्या दुकानात मिठाई घेत होता ते दुकान काही आम्हाला दिसले नाही. मात्र तिथे एका चौकात बंगला देश २ किमी असा फलक दिसला.

आम्हाला तिथे फोटो काढायचा मोह आवरत नव्हता.

'अमर फोटो स्टुडिओ' नावाचे एक नाटक आहे. त्यात एक फोटोग्राफर असतो. त्याच्या कॅमेऱ्यामध्ये जादू असते. फोटो काढला की माणूस time travel करतो.

तसेच काहीसे झाले. आम्ही तिथे फोटो काढले खरे..... आणि लक्षात आले की आम्हीही 'अमर फोटो स्टुडिओ' तील प्रसंगांप्रमाणे फोटो काढल्याबरोबर time travel केला आहे. त्या नाटकात अनेक वर्षे काळ बदलत होता. बहुधा आमचा कॅमेरा तेवढा powerful नव्हता. आम्ही जेमतेम तासभरच time travel करून मागे गेलो होतो. हो, आम्ही चक्क एक तास भूतकाळात परत गेलो होतो.

जेवण झाले तेव्हा १.४८ वाजले होते. त्यानंतर आम्ही फोटो काढला तोपर्यंत आणखी २० मिनिटे झाली होती. पण वेळ २ वाजून ८ मिनिटांऐवजी १ वाजून ८ मिनिटे झाली होती. आम्ही चक्क एक तास time travel करून भूतकाळात गेलो होतो. बहुधा बांगलादेशमधील टॉवर्सनी ही जादू केली होती.

आम्ही फुलबाडीहून पुढे निघालो. अजूनही हवेतील गरमा कमी होत नव्हता. वाटेत मी थंड पाण्याच्या दोन बाटल्या विकत घेतल्या. त्यातील एक बाटलीतील पाण्याने चेहरा धुतला. पाठीवरून थंड पाणी सोडले. तरी उष्णता जाणवतच होती. अखेरीस चहाच्या निमित्ताने थांबत आम्ही थोडा विसावा घेतला. तेथील हॉटेलमालकाकडे एक लिंबू मागितले. ते चांगलेच मोठे होते. माझ्या थंड पाण्याच्या बाटलीत ते लिंबू पिळले. लिंबू पाण्याचा आस्वाद घेत पुन्हा सायकलवायला लागलो. थोड्याच वेळात आम्ही जलपायगुडी येथे पोचलो. सुरुवातीला दोन लॉज आम्हाला पसंत पडले नाहीत. मात्र तिसरा लॉज आम्ही नक्की केला. येथील रिसेप्शन काउंटर वर दोनतीन जण होते. त्यांनी आमची चौकशी केली. आमची मोहीम ऐकून ते एकदम खुष झाले. त्यातील एका माणसाने आम्हाला पुढे अगदी गुवाहाटी पर्यंत जायच्या मार्गाचे मार्गदर्शन केले. आम्हाला अद्याप त्यासाठी चार दिवस लागणार होते. त्यातही उद्याच्याच दिवशी आम्ही जो मार्ग निवडला होता त्याला पर्यायी असणारा मार्ग त्यांनी आम्हाला सांगितला. खरंतर मी निवडलेल्या मार्गाने आमचे अंतर १३० किमी होते. मात्र त्या रिसेप्शनिस्टने सांगितलेल्या मार्गाने आमचे उद्याचे अंतर फक्त ९५ किमी असणार होते.

 ह्या भागात साधारण ४-४.३० ला सूर्यास्त होतो. आम्ही त्या आधी पोचलो होतो. त्यामुळे एक फेरफटका मारता येणार होता. आम्ही आमच्या सायकली आणि सामान ठेवून बाहेर पडलो. सौरव गांगुली चे दुमजली घर आम्हाला दिसले. मात्र हा सौरव ऍडव्होकेट होता.

चहा घेऊन आम्ही लॉजवर आलो. तोपर्यंत साधारण ५.३० वाजले होते. अंधार मात्र मुंबईतील रात्रीचे ८.३० वाजल्यावर असतो तसा दिसत होता. अजूनही हवेतील गरमा मात्र जाणवतच होता.