विपरीत भीती आणि बरेच काही: कोलकाता गुवाहाटी सायकलसफर भाग २४

गजोल येथे आम्हाला लॉजमध्ये प्रवेश का नाकारण्यात आला त्याचे कारण आम्हाला रात्री समजले. दिल्ली येथे एक भीषण आत्मघातकी स्फोट झाला होता. त्या पार्श्वभूमीवर दिल्लीपासून दीड हजार किमी लांब असलेल्या गजोल शहरातही अधिक काळजी घेतली जात होती. त्यामुळे आमच्याकडे कोणाचा संदर्भ नसल्याने पहिल्या दोन लॉजमध्ये आम्हाला मुक्काम करण्यास मज्जाव करण्यात आला तर ज्या लॉजमध्ये आम्हाला मुक्काम करण्याची परवानगी मिळाली तेथे आमच्या ओळखपत्राची प्रत तर घेतलीच ह्याशिवाय आमचे फोटोही काढण्यात आले.

अर्थात आम्हाला दिवसभर सायकलवल्यामुळे रात्री झोप मात्र शांतपणे लागली. पहाटे जरा लवकर सुरुवात केली. साडेसहाच्या सुमारास आम्ही गजोल सोडले होते. गाव तसे लहानच होते त्यामुळे आम्ही लगेचच महामार्ग गाठला. आम्हाला आज इस्लामपूर येथे पोचायचे होते. दोनेक तास सायकलवाल्यावर मी नाश्त्यासाठी ठिकाण शोधू लागलो. रस्त्याच्या डाव्या बाजूला माँ तारा हॉटेल अँड रेस्टॉरंट असा फलक दिसला. समोर बरीच मोकळी जागा होती.. तिथल्या मातीच्या पटांगणामध्येच मस्तपैकी छत्री आणि टेबल खुर्च्या लावलेल्या दिसल्या. इतका जामानिमा पाहिल्यावर आम्ही तिथेच नाश्ता करायला थांबलो. 

साधारणपणे ३७ किमी अंतर पार झाले होते. अजून १०० किमी अंतर आज पार करायचे होते. नाश्ता करत आम्ही थोडे सुस्तावलो होतो. एकदा सायकलवर बसल्यावर मात्र अगदी सहजपणे वेग घेतला. 

नाश्ता झाल्यावर जेमतेम १२-१३ किमी पार झाले असावेत. आजूबाजूला सुंदर निसर्ग आमचा उत्साह वाढवत होता. हवादेखील छान होती. आम्ही अगदीच निश्चिंतपणे जात होतो. महामार्ग असल्यामुळे सायकलीदेखील अगदी सहजपणे जात होत्या. तसे पाहता काळजीचे काहीही विशेष कारण नव्हते. मात्र अचानकपणे जे दिसले त्यामुळे मात्र मी थबकलो. प्रत्यक्ष ' भीती ' आमच्यासमोर दिसत होती

भीती पार केली आणि आम्ही पुन्हा निर्धास्तपणे जाऊ लागलो. इतक्यात समोरून एका मध्यमवयीन स्त्रीने आम्हाला थांबण्यासाठी खूण केली. लांब बाह्यांचा सदरा, गळ्यामध्ये गोल फिरवून पुढे खाली सोडलेले एक शालवजा वस्त्र अश्या वेशातील त्या स्त्रीच्या चेहऱ्यावर आत्मविश्वास दिसत होता. आम्ही तिच्यापाशी थांबलो. तिचे नाव होते देबश्री सरकार. तिने आस्थेवाईकपणे आमची चौकशी केली. मी आमच्या मोहिमेबद्दल तिला सांगितले. ती स्वतःही चांगलीच भटकी होती. ती भारतातील तब्बल २१ राज्यात एकटी फिरलेली होती. मी देखील तेव्हा पर्यंत मी पार केलेली राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेश ह्यांची मोजदाद केली. ती संख्या देखील २१ होत होती. मी देबश्रीला म्हटले आपल्यामध्ये टाय आहे. तिची भटकंती खरोखरच अचंबित करणारी होती. मग मी तिला couchsurfing बद्दल माहिती दिली. तिच्या पुढील भटकंतीसाठी शुभेच्छा दिल्या तिनेही आम्हाला शुभेच्छा दिल्या. 

आम्ही पुन्हा लय पकडली. आमच्या सायकली वेगात धावू लागल्या. महामार्ग असल्याने सायकली दौडत होत्या. हा महामार्ग पुढे डालखोला शहरामार्गे जात होता जो बिहारच्या सीमारेषेजवळून जातो. थोडे अंतर बिहार मधूनही जातो आणि पुढे इस्लामपूर येथे पोचतो. डालखोलाच्या आधी वाटेत बोतोलबारी येथे एक रस्ता उजवीकडे रासखोवा गावाकडे जातो. त्यामार्गाने देखील इस्लामपूर गाठता येत होते. मात्र तो महामार्ग नव्हता तर अरुंद रस्ता होता.

डालखोला शहरामार्गे जाणारा रस्ता महामार्ग असला तरी जवळपास २० किमी अंतर वाढवणारा होता. त्यामुळे आम्ही बोतोलबारी येथे थांबलो. तिथे चहा घेत थोडी चौकशी केली. तेव्हा समजले की त्या ऐवजी जो दुसरा मार्ग आहे तो सुद्धा चांगला आहे. बोतोलबारी येथे आम्ही राष्ट्रीय महामार्गाचा निरोप घेत बोतोलबारी रासखोवा हा मार्ग निवडला. 

एव्हाना दुपारचे १२ वाजले होते. जवळपास ७० किमी अंतर बाकी होते. गजोल येथे आमची राहण्याची व्यवस्था अगदी नशिबानेच झाली होती. मात्र आज इस्लामपूर येथे आमच्या राहण्याची व्यवस्था कोलकाता येथील आमचे मित्र श्री संदीप चटर्जी ह्यांनी केली होती. त्यांचे एक स्नेही माणिक बिस्वास ह्यांनी आमची व्यवस्था करत असल्याचे कळवले होते. तरी आज उजेडात तिथे पोचायचे होते. खरेतर मी संदीपला इस्लामपूरच्या थोडे आधी धंतोला येथे राहण्याची व्यवस्था होऊ शकते का हे विचारले होते. तिथे डालखोला मार्गे जाणाऱ्या महामार्गाला रासखोवा मार्गे जाणारा रस्ता जोडला जात होता. त्यामुळे ते थोडे मोठे शहर असावे असे मला वाटले होते. मात्र संदीपने मला सांगितले की धंतोला हे काही शहर नाही, किंबहुना तिथे हॉटेल/ लॉज मिळण्याची शक्यताही जवळपास नाहीच. अर्थात आम्हाला इस्लामपूर गाठणे क्रमप्राप्त होते.

त्यामुळे आम्हाला आता जलदीने जावे लागणार होते. बंगालमधील सायकल सफरीचा आजचा पाचवा दिवस होता. कोलकाता येथून आम्ही गुवाहाटीची दिशा पकडली होती. मात्र अचानक आम्ही पोचलो ते गोव्याला. आमच्या समोर फलक स्पष्ट दिसत होता.... गोआगाव! 

मात्र इथे रस्ता आमची परीक्षा पाहू लागला होता. बंगालमधील गोआगावात चक्क पेव्हर ब्लॉक लावून रस्ता तयार करण्यात आला होता. ते पेव्हर ब्लॉकचे काम इतके छान झाले होते की सायकलची घंटी न वाजवताही ती आपोआप वाजत होती. प्रत्येक क्षणाक्षणाला सायकल तिचे स्नायू वाजत असल्याचे सांगत होती. नशिबाने लावलेल्या पेव्हरब्लॉक ला खड्डे पडले नव्हते. वेग घेण्याचा प्रश्नच नव्हता. फक्त आपला तोल सांभाळायचा होता. इतक्यात काही मुले आमच्याबरोबर सायकल चालवू लागली. १०-१२ वर्षाची ती मुले आम्हाला पाहून उत्साहित झाली होती. त्यांना आमच्याबरोबर फोटो काढायचा होता. अखेर गोआ गाव सोडत असताना एका चौकात आम्ही त्यांच्याबरोबर फोटोसेशन केले. 

एव्हाना दोन वाजून गेले होते. पोटात इंधनाची गरज जाणवू लागली होती. गोआ गावापासून रस्ता अरुंद तर होताच पुढे रहदारी आणि माणसांची गर्दीही दिसू लागली. ते एक छोटेसे गाव होते... ताजपूर! मी पोटात इंधन भरण्याजोगे काही दिसते का हे शोधत होते. एका चौकात वळताच तिथे एक उपहारगृह दिसले. तिथे फळेही ठेवलेली दिसत होती. एक कुटुंबच ते उपहारगृह चालवत होते. जेवण्यासाठी थाळी तिथे नव्हती. मात्र समोसा, लाडू असे काही पदार्थ होते. आम्ही लाडू मागवले. मालक, मालकीण आणि त्यांचा साधारण तिशीत असलेला मुलगा तिथे होते. आम्ही मुंबईहून आलो आहेत हे ऐकताच ते आमच्याशी गप्पा मारू लागले. हे कुटुंब मूळचे राजस्थानचे. मुंबई आणि राजस्थान दोन्ही भारताच्या पश्चिम सीमारेषेजवळ... मात्र आम्ही भेटत होतो भारताच्या पूर्व सीमारेषेजवळ.

गप्पा आणि उदरभरण आटोपते घेत आम्ही पुढे निघालो. आम्ही सायकलवत असताना बरेचजण आम्हाला सिलिगुडीला चाललात का असे विचारत होते. गुवाहाटीला जाणारा रस्ता सिलिगुडी जवळून जातो हे मला माहित नव्हते. त्यामुळे मी मात्र थोडा गोंधळात पडलो होतो. मी माणिक बिस्वास ह्यांना आमचे लोकेशन आणि रूट पाठवला आणि आम्ही योग्य रस्त्यावर आहोत ह्याची खात्री करून घेतली. घड्याळबाबा धावत होते. मला डोळ्यासमोर इस्लामपूर पर्यंतचे अंतर गाठण्याचे गणित दिसू लागले. जवळपास तीन वाजत आले होते. आम्हाला अजूनही तीन साडेतीन तास लागणार होते. मात्र भारताच्या पूर्व सीमारेषेवर आदित्यनारायण पाच साडेपाचच्या पुढे थांबणार नव्हता. आता स्पर्धा प्रत्यक्ष आदित्य बरोबर होती

कोलकाता सोडल्यानंतर आज पाचव्या दिवसापर्यंत आम्हाला सातत्याने सायकलस्वार दिसत होते. शाळा कॉलेजमधील मुलंमुली, विक्रेते, गृहिणी, नोकरदार अश्या सगळ्या स्तरातील नागरिक बंगालमध्ये सायकलवरून प्रवास करताना दिसत होते. अगदी डबलसिट वर जाणारे जोडपे हेदेखील येथील नियमित दिसणारे दृष्य होते. ताजपूर सोडून थोड्या वेळाने असाच एक शाळकरी मुलींचा एक ग्रुप मला दिसला. आम्ही चहा पिण्यासाठी तिथे थांबलो होतो. त्यांच्यामध्ये आमच्याबद्दल कुजबुज सुरू असलेली मला जाणवले. मी त्यांना फोटो काढायचा आहे का असे विचारले. त्यातील दोघी जणी लगेच पुढे येत असताना आणखी एक पटकन नाही म्हणाली. आम्ही चहा पित असेपर्यंत त्या मुली तिथेच बाजूला थांबल्या होत्या. आम्ही पुढे निघू लागलो इतक्यात त्या मुली माझ्याकडे आल्या आणि फोटो काढायची विनंती करू लागल्या. मी मनोज आणि संजयला थांबवले. त्या मुलींबरोबर फोटो काढून त्यांना सायकल चालवणे सुरूच ठेवा असे सांगून मी त्यांचा निरोप घेतला.

तिथून आम्ही पुढे निघालो. काल ' भेडीया ' दिसले होते तर आज ' भीती ' आणि ' गोआ गाव ' दिसले होते. बंगालमध्ये ' व 'च्या ऐवजी ' ब ' असा उच्चार केला जातो. ताजपूर पासून थोडे पुढे गेलो आणि विपरीत (बिपरीत ) दिसू लागले. गाव विपरीत असले तरी येथील माणसे मात्र विपरीत पणे वागत नव्हती.

सूर्य मावळतीला निघाला होता. शेतात राबणारे कामकरी, करणारी गुरे वासरे घराकडे परतू लागली होती. आम्ही मात्र इस्लामपूर पासून बऱ्यापैकी मागे होतो. रस्त्याची रुंदी पुन्हा वाढली होती आणि रहदारी कमी झाली होती. त्यामुळे आमचा वेग वाढला होता.

लवकरच आम्ही धंतोला येथे पोचलो. इथे डालखोला कडून येणारा महामार्ग आमच्या रस्त्याला मिळत होता. इस्लामपूर फार लांब नव्हते मात्र सूर्य वेगाने अस्ताला निघाला होता. धंतोला येथे विशेष काहीच नव्हते. लॉज, हॉटेल तर राहो छोटे दुकानही दिसत नव्हते. संदीपने आम्हाला जे सांगितले त्याचा प्रत्यक्ष अनुभव आम्हाला येत होता.

महामार्ग लागल्याबरोबर मी माणिक बिस्वास ह्यांना फोन करून आम्ही कुठे यायचे तो पत्ता आणि लोकेशन पाठवायला सांगितले. त्यावर ते म्हणाले की तुम्ही इस्लामपूर येथे पोचलात की मला कळवा मग मी तुम्हाला सांगतो. आम्ही वेग घेत इस्लामपूर गाठले. तिथून पुन्हा फोन केला त्यावर त्यांनी एका चौकात यायला सांगितले. आम्ही तिथे पोचलो. बाजूलाच चहा आणि नाश्ता दिसत होता. चहा तर हवा होताच शिवाय खायलाही हवे होते. मी चहा बिस्किटे घेत माणिक बिस्वास ह्यांना परत फोन केला. त्यावर त्यांनी सांगितले की त्यांना एका कामासाठी तातडीने दुसऱ्या गावी जावे लागत आहे. त्यामुळे तुम्ही लॉजवर रहा. त्यांनी लॉजचे नावही सांगितले. आम्ही चहाचे पैसे देत चहावाल्यालाही राहण्यासाठी माणिक बिस्वास ह्यांनी सांगितलेले हॉटेल विचारले. तो लॉज आम्ही होतो त्याच चौकात होता. मी थोडा गोंधळात पडलो की मी अर्धा पाऊण तास आधी आणि परत पाच दहा मिनिटे आधी माणिकजींना फोन केला तेव्हाही ते इथे असणार नाहीत ह्याबद्दल काही बोलले नव्हते आणि आता लगेच लॉज, हॉटेल असे का बोलत आहेत. अखेर आम्ही त्याच चौकात असलेली एकदोन हॉटेल पाहून एक हॉटेल निवडले. रूम छानच होती. थोडे फ्रेश होऊन आम्ही बाहेर पडलो. जवळच एक ठिकाणी एकजण गाडीवर जिलेबी तळत होता. तिथे आम्ही मनसोक्त जिलेबी रबडी खाल्ली. 

इस्लामपूर हे गाव संदीपने सांगितल्याप्रमाणे चांगलेच मोठे होते. माणिक बिस्वास जरी अचानकपणे आम्हाला न भेटता दुसऱ्या गावी गेले असले तरी इस्लामपूरने सहजपणे आमची राहण्याची आणि जेवणाची सोय केली ह्या समाधानात आम्ही शांतपणे झोपी गेलो.