रेल्वे फलाटाची सैर

Burdwan रोड येथील पोर्टलँड पार्क पासून आम्ही हावडा रेल्वे स्थानकाकडे निघालो. स्थानिक बसमध्ये मुंबईसारखी गर्दी नव्हती. रेल्वे स्थानक येथे पोचल्यावर पार्सल ऑफिस ची चौकशी केली

हावडा रेल्वे स्थानक (हावडा जंक्शन)  हे भारतातील सर्वात मोठे आणि सर्वात व्यस्त रेल्वे संकुल आहे. तसेच ते भारतातील सर्वात जुने रेल्वे संकुल देखील आहे.  हावडा हे कोलकाता महानगर क्षेत्राला सेवा देणाऱ्या पाच मोठ्या इंटरसिटी रेल्वे स्थानकांपैकी एक आहे.  सियालदह, संत्रागाची, शालीमार आणि कोलकाता ही इतर चार रेल्वे स्थानक ह्या महानगरात इंटरसिटी सेवा देत आहेत.

हावडा येथून प्रथम १८ जून १८५३ रोजी तत्वावर गाडी धावली. गाड्यांची निर्मिती ऑस्ट्रेलियात होत होती. मात्र ते घेऊन येणारे जहाज बुडाल्याने रेल्वेमार्ग सुरू व्हायला उशीर होत गेला. अखेरीस गाड्या स्थानिक पातळीवर तयार केल्या गेल्या आणि लोकोमोटिव्ह कलकत्त्याला नेण्यात आले. अखेरीस  हावडा हुगळी ह्या मार्गावर पहिली सार्वजनिक ट्रेन १५ ऑगस्ट १८५४ रोजी धावली. त्याकाळी, हे स्थानक सध्या हावडा येथील विभागीय रेल्वे व्यवस्थापकाचे कार्यालय असलेल्या ठिकाणी होते. त्यात एक लाईन आणि प्लॅटफॉर्म, तिकीट खिडकी आणि एक आधार देणारी इमारत होती. दोन आठवड्यांनंतर पुंडोहला जाणारी लाइन सुरू करण्यात आली. पहिल्या ४ महिन्यांत, १०९००० पेक्षा जास्त प्रवाशांनी सेवेचा वापर केला. ही गाडी फेयरी क्वीन सारखीच होती

सध्या हावडा स्थानकात एकंदर २२ फलाटांचा वापर होत असतो. येथून एकूण २५२ मेल/एक्स्प्रेस ट्रेन्स आणि ५०० ​​उपनगरी ईएमयू गाड्या दररोज सुटत असतात. ह्याखेरीज माल आणि पार्सल गाड्या देखील येथून निघतात. दिवसाला १० लाखाहून अधिक प्रवासी येथे येत असतात.  या स्टेशनला जोडणारा हावडा-बर्दधमान मुख्य मार्ग हा सर्वात व्यस्त मार्ग आहे.

आम्ही रेल्वे स्थानकामध्ये प्रवेश केला. चौकशी कुठे करावी हेच कळेना. आनंदमधील पोलिस जागा झाला. कोणत्या माणसाला पकडले की नेमके उत्तर मिळेल हे त्याने बरोबर जाणले. एका हमालाला त्याने विचारले. त्याने सांगितल्याप्रमाणे आम्ही तिघे त्या ऑफिसमध्ये पोचलो. मात्र तिथे आमचे सामान मिळणार नव्हते. तेथील ऑफिसमध्ये आम्हाला दुसऱ्या टर्मिनलला जायला सांगितले.

आम्ही टर्मिनस १ येथे होतो. येथून पूर्व रेल्वेच्या लोकल आणि लांब पल्ल्याच्या गाड्या आणि दक्षिण पूर्व रेल्वेच्या लोकल ट्रेन्स जात असतात. आम्ही येथील फलाट क्रमांक १ येथून पुढे जाऊ लागलो. टर्मिनस १ मधील १५ फलाट ओलांडले.  तिथे पुन्हा चौकशी केली. कारण पुढे जायला रस्ताच दिसेना. पुन्हा हमाल, रेल्वे पोलिस ह्यांच्याकडे चौकशी केली. 

त्यांनी टर्मिनल २ चा रस्ता दाखवला. येथे  प्लॅटफॉर्म १७ ते २३ हे फलाट आहेत. टर्मिनल २ हा नवीन कॉम्प्लेक्स आहे. येथून  दक्षिण पूर्व रेल्वेच्या लांब पल्ल्याच्या गाड्या सोडण्यात येतात. सगळे २३ फलाट ओलांडल्यावर समजले की पार्सल ऑफिस फलाट क्रमांक १७ येथे आहे. टर्मिनल २ ला पुन्हा ओलांडले. फलाट क्रमांक १७ कुठे आहे हेच कळेना. पुन्हा पुन्हा चौकशी करत एकदाचे पार्सल ऑफिस शोधले. 

तीनही सायकल आनंदच्या नावानेच पाठवल्या होत्या. पार्सल ऑफिस मध्ये गेल्यावर कळले की तिथे ओळखपत्राची एक प्रत सादर करावी लागणार आहे. आनंद आणि संजयला तिथेच थांबायला सांगून मी आनंदच्या ओळखपत्रांच्या प्रती काढून आणल्या. सायकली हातात आल्यावर तिघांनाही हायसे वाटले. हावडा रेल्वे स्थानकाची आमची सैर संपली होती.

त्या ऑफिसमधून निघताना बाहेर दाखवण्यासाठी आम्हाला पावती दिली होती. आम्ही ऑफिसमधून गेट पर्यंत जाताना सायकली वेष्टनात होत्या. गेटजवळ ती वेष्टने काढली मात्र.....

आनंदची सायकल डुगडुगत होती...