पोस्ट्स
जागतिक भाषा आणि बिरबलाची भाषा
अकबराच्या दरबारात एक माणूस आला. तो अनेक भाषा बोलू शकत असे. त्याने अकबराला आव्हान दिले की तुमच्या राज्यात इतके हुशार लोक आहेत, तर माझी खरी 'भाषा' ओळखून दाखवा.
दरबारातील अनेक विद्वानांनी प्रयत्न केले पण उत्तर सापडेना. बिरबलाने मुदत मागून घेतली.
तो माणूस बाजारात फिरत असताना बिरबलाने सांगितल्याप्रमाणे एका मुलाने त्याला दगड मारला. तो दगड लागताच तो माणूस त्याच्या 'मातृ'भाषेत त्याच्या 'आई'चे नाव घेऊ लागला. बिरबलाने ते ऐकले आणि त्याची भाषा त्याला सांगितली.
हे सर्व आठवायचे कारण इंग्रजी ही जागतिक भाषा असल्याची ओरड. भारतात हिंदी हि राष्ट्रीय भाषा आणि इंग्रजी ही जागतिक भाषा असल्याचे सातत्याने म्हटले जाते. सहज म्हणून भारतीय संविधानानुसार भारताची राष्ट्रीय भाषा कोणती म्हणून शोध घेतला. तेव्हा लक्षात आले की कोणतीही भाषा भारतात राष्ट्रीय भाषा म्हणून घोषित केली गेली नाही. मात्र भारतीय संविधानाच्या आर्टिकल ३४३/१ नुसार भारतात २२ भाषांना 'ऑफिशियल' भाषांचा एकसमान दर्जा देण्यात आला आहे. त्यामुळे हिंदी हि भारताची राष्ट्रीय (national) भाषा तर नाहीच पण एकमेव 'official' भाषाही नाही. किंबहुना मराठी प्रमाणेच २२ official भाषांपैकी हिंदी आहे.
जागतिक भाषा म्हणून इंग्रजी आहे हा समज तपासून पाहिल्यावर लक्षात आले की १७८ देशांपैकी केवळ ५९ देशात इंग्रजीला ऑफिशियल भाषा असे म्हटले आहे. यातही मेख अशी आहे की 'ऑफिशियल' भाषा म्हणजे तेथील लोकांची एकमेकांशी संवादाची नव्हे तर शासनाशी संवादाची भाषा! ह्या देशांमध्येही इंग्रजी हि एकमेव ऑफिशियल भाषा नाही.
किंबहुना या ५९ देशात इंग्रजांनी राज्य न केलेल्या पैकी रवांडा या केवळ एकाच देशात इंग्रजी ही ऑफिशियल भाषा आहे.
ह्या ५९ देशातही इंग्रजीबरोबरच इतर भाषांना 'ऑफिशियल' भाषेचा दर्जा आहे. किंबहुना भारताचेच उदाहरण घेतल्यास या ५९ देशातही ऑफिशियल भाषा म्हणून इंग्रजीपेक्षा इतर भाषांचा वापरच जास्त प्रमाणात होतो.
बॉलिव्हिया या देशात सर्वोधिक म्हणजे ३७ भाषाना 'ऑफिशियल भाषा' हा दर्जा आहे, त्यात इंग्रजीचा समावेश नाही.
त्या खालोखाल सर्वोधिक ऑफिशियल भाषा असणाऱ्या भारतात इंग्रजीप्रमाणेच मराठी, हिंदी अशा २२ भाषांना 'ऑफिशियल भाषा' हा दर्जा आहे.
म्हणजेच इंग्रजी हि अधिकृत रित्या कधीही जागतिक भाषा म्हणून घोषित झालेली नाही, शिवाय अनाधिकृतरीत्याही जागतिक भाषा म्हटली जाऊ शकत नाही.
कोणत्याही देशात सर्वोधिक बोलली जाणाऱ्या भाषांचा विचार केल्यास १७८ देशांपैकी अमेरिका (US), कॅनडा, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड आणि आयर्लंड या केवळ ६ देशात इंग्रजी ही सर्वोधिक बोलली जाणारी भाषा आहे. यापैकी खुद्द इंग्लंड, अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंड या देशांनीही इंग्रजीला राष्ट्रीय भाषा घोषित केलेले नाही.
त्यामुळे या निकषावर सुध्दा अधिकृत राहोच अनधिकृतरीत्या सुद्धा इंग्रजी हि जागतिक भाषा नाही.
जगातील लोकसंख्येच्या निकषानुसार जगात सर्वोधिक बोलली जाणारी भाषा मांडेरिन (चिनी भाषा) आहे जी जगातील १४.१% लोक बोलतात. त्याखालोखाल ५.८५% लोकांची भाषा स्पॅनिश असून इंग्रजी हि तिसऱ्या क्रमांकावर ५.५२% लोकांची बोलली जाणारी भाषा आहे. हिंदी हि जगातील चौथ्या क्रमांकाची म्हणजे जगाच्या लोकसंख्येच्या ४.४६% लोकसंख्येची बोलली जाणारी भाषा आहे.
म्हणजे या निकषानुसार तर इंग्रजीचा जागतिक स्तर हिंदीच्या जवळपास असून मांडेरिन च्या आसपासही नाही.
जगातील १७८ देशांपैकी केवळ १०१ देशांनी राष्ट्रीय भाषा घोषित केल्या आहेत.
ऑफिशियल भाषा, जगातील सर्वोधिक देशात बोलली जाणारी भाषा, जगातील सर्वोधिक लोकसंख्येची बोलली जाणारी भाषा, राष्ट्रीय भाषा या कोणत्याही निकषानुसार जागतिक भाषा ठरू न शकणारी इंग्रजी हि खुद्द इंग्लंडचीही राष्ट्रीय भाषा म्हणून घोषित केलेली नाही
अकबराच्या दरबारात एक माणूस आला. तो अनेक भाषा बोलू शकत असे. त्याने अकबराला आव्हान दिले की तुमच्या राज्यात इतके हुशार लोक आहेत, तर माझी खरी 'भाषा' ओळखून दाखवा.
दरबारातील अनेक विद्वानांनी प्रयत्न केले पण उत्तर सापडेना. बिरबलाने मुदत मागून घेतली.
तो माणूस बाजारात फिरत असताना बिरबलाने सांगितल्याप्रमाणे एका मुलाने त्याला दगड मारला. तो दगड लागताच तो माणूस त्याच्या 'मातृ'भाषेत त्याच्या 'आई'चे नाव घेऊ लागला. बिरबलाने ते ऐकले आणि त्याची भाषा त्याला सांगितली.
हे सर्व आठवायचे कारण इंग्रजी ही जागतिक भाषा असल्याची ओरड. भारतात हिंदी हि राष्ट्रीय भाषा आणि इंग्रजी ही जागतिक भाषा असल्याचे सातत्याने म्हटले जाते. सहज म्हणून भारतीय संविधानानुसार भारताची राष्ट्रीय भाषा कोणती म्हणून शोध घेतला. तेव्हा लक्षात आले की कोणतीही भाषा भारतात राष्ट्रीय भाषा म्हणून घोषित केली गेली नाही. मात्र भारतीय संविधानाच्या आर्टिकल ३४३/१ नुसार भारतात २२ भाषांना 'ऑफिशियल' भाषांचा एकसमान दर्जा देण्यात आला आहे. त्यामुळे हिंदी हि भारताची राष्ट्रीय (national) भाषा तर नाहीच पण एकमेव 'official' भाषाही नाही. किंबहुना मराठी प्रमाणेच २२ official भाषांपैकी हिंदी आहे.
जागतिक भाषा म्हणून इंग्रजी आहे हा समज तपासून पाहिल्यावर लक्षात आले की १७८ देशांपैकी केवळ ५९ देशात इंग्रजीला ऑफिशियल भाषा असे म्हटले आहे. यातही मेख अशी आहे की 'ऑफिशियल' भाषा म्हणजे तेथील लोकांची एकमेकांशी संवादाची नव्हे तर शासनाशी संवादाची भाषा! ह्या देशांमध्येही इंग्रजी हि एकमेव ऑफिशियल भाषा नाही.
किंबहुना या ५९ देशात इंग्रजांनी राज्य न केलेल्या पैकी रवांडा या केवळ एकाच देशात इंग्रजी ही ऑफिशियल भाषा आहे.
ह्या ५९ देशातही इंग्रजीबरोबरच इतर भाषांना 'ऑफिशियल' भाषेचा दर्जा आहे. किंबहुना भारताचेच उदाहरण घेतल्यास या ५९ देशातही ऑफिशियल भाषा म्हणून इंग्रजीपेक्षा इतर भाषांचा वापरच जास्त प्रमाणात होतो.
बॉलिव्हिया या देशात सर्वोधिक म्हणजे ३७ भाषाना 'ऑफिशियल भाषा' हा दर्जा आहे, त्यात इंग्रजीचा समावेश नाही.
त्या खालोखाल सर्वोधिक ऑफिशियल भाषा असणाऱ्या भारतात इंग्रजीप्रमाणेच मराठी, हिंदी अशा २२ भाषांना 'ऑफिशियल भाषा' हा दर्जा आहे.
म्हणजेच इंग्रजी हि अधिकृत रित्या कधीही जागतिक भाषा म्हणून घोषित झालेली नाही, शिवाय अनाधिकृतरीत्याही जागतिक भाषा म्हटली जाऊ शकत नाही.
कोणत्याही देशात सर्वोधिक बोलली जाणाऱ्या भाषांचा विचार केल्यास १७८ देशांपैकी अमेरिका (US), कॅनडा, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड आणि आयर्लंड या केवळ ६ देशात इंग्रजी ही सर्वोधिक बोलली जाणारी भाषा आहे. यापैकी खुद्द इंग्लंड, अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंड या देशांनीही इंग्रजीला राष्ट्रीय भाषा घोषित केलेले नाही.
त्यामुळे या निकषावर सुध्दा अधिकृत राहोच अनधिकृतरीत्या सुद्धा इंग्रजी हि जागतिक भाषा नाही.
जगातील लोकसंख्येच्या निकषानुसार जगात सर्वोधिक बोलली जाणारी भाषा मांडेरिन (चिनी भाषा) आहे जी जगातील १४.१% लोक बोलतात. त्याखालोखाल ५.८५% लोकांची भाषा स्पॅनिश असून इंग्रजी हि तिसऱ्या क्रमांकावर ५.५२% लोकांची बोलली जाणारी भाषा आहे. हिंदी हि जगातील चौथ्या क्रमांकाची म्हणजे जगाच्या लोकसंख्येच्या ४.४६% लोकसंख्येची बोलली जाणारी भाषा आहे.
म्हणजे या निकषानुसार तर इंग्रजीचा जागतिक स्तर हिंदीच्या जवळपास असून मांडेरिन च्या आसपासही नाही.
जगातील १७८ देशांपैकी केवळ १०१ देशांनी राष्ट्रीय भाषा घोषित केल्या आहेत.
ऑफिशियल भाषा, जगातील सर्वोधिक देशात बोलली जाणारी भाषा, जगातील सर्वोधिक लोकसंख्येची बोलली जाणारी भाषा, राष्ट्रीय भाषा या कोणत्याही निकषानुसार जागतिक भाषा ठरू न शकणारी इंग्रजी हि खुद्द इंग्लंडचीही राष्ट्रीय भाषा म्हणून घोषित केलेली नाही
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा