पोस्ट्स
ग्रेगोरीयन दिनांक ३ जानेवारी २०२०
पंजाब... नाव उच्चारताच डोळ्यासमोर येतो दिलदारपणा! हा गुण इथल्या मातीतच असावा. पण या मातीला गूण मिळाला असावा इथल्या नद्यांच्या खळखळत्या प्रवाहामुळे. सिंधू नदिच्या ५ उपनद्या झेलम, चिनाब, रावी, बिआस आणि सतलज यांच्या नावावरून म्हणजेच पंजनाद नदीमुळे या प्रदेशास पंजाब नाव पडले.
पंजाब मधून वाहणाऱ्या पाच नद्यांपैकी सगळ्यात मोठी नदी सतलज! मानस सरोवराजवळ तिबेट मधील राक्षसताल सरोवरातून सतलजचा उगम होतो. हिचे मुळ नाव शताद्री. तिबेटमध्ये तिला लांग्केन झांंग्बो (हत्ती नदी) असे म्हणतात. पश्चिम-उत्तर पश्चिमेस २६० किमी अंतर वाहिल्यावर सतलज शिप्की ला येथे भारतात शिरते. हिमाचल प्रदेशात साधारण पश्चिम-आग्नेयेस दिशेत ३६० किमी वाहल्यावर तिचा संगम हिमाचल प्रदेशात उगम पावलेल्या बियास (व्यास) नदीशी होतो. याच दिशेत १५ किमी वाहून सतलज पाकिस्तानमध्ये शिरते.
रावी नदी आणि काश्मीर खोऱ्यातील झेलम नदी या चिनाबला मिळतात.
पुढे पाकिस्तान मधील बहावलपुर जिल्ह्यातील उच (उच शरीफ) या शहराच्या उत्तरेला १५-१६ किमी अंतरावर सतलज आणि चिनाब ह्या नद्यांचा संगम होतो. अशा रीतीने पाच नद्यांच्या क्रमिक संगमामुळे निर्माण झालेली नदी पंजनाद नदी या नावाने ओळखली जाते. येथून १०० किमी पश्चिमेस बहावलपूर शहराजवळ ही नदी सिंधू नदीस मिळते.
या नद्यांंमुळे पंजाब प्रांत समृद्ध आहे. खर तर राजस्थान राज्याची सीमा जवळ येत असतानाच ही समृद्धी लक्षात येऊ लागली होती.
राजस्थानमधील सादुलशहरापासुन पंजाबची सीमा जेमतेम ७-८ किमी. तर सीमेपासून आजचे गंतव्यस्थान असलेले अबोहर शहर २२ किमी दूर होते. डॉ जितेंद्र यांचा संचार दोन्ही शहरात होता. आजही ते आम्हाला मार्गदर्शन करत अबोहारपर्यंत येणार होते.
डॉ जितेंद्रच्या पाठोपाठ सगळेजण वेगाने जात असताना अचानक त्यांनी लगाम खेचला आणि थांबले. पाठोपाठ आम्हीही थांबलो. डॉक्टर जितेंद्र रस्त्याच्या डावीकडे असलेले फाटक उघडून आत जाऊ लागले. आम्हाला वाटले कदाचित वाटेत त्यांंचे किंवा त्यांच्या परीचितांचे घर असेल. त्यांंना भेटून डॉक्टर परत निघतील. पण डॉक्टरांनी आमच्या सायकली तिथेच ठेवून फाटकाच्या आत बोलावले. तिथे मोकळे आवार होते. पुढे सरळ रेषेत साधारण १५-२० फूट अंतरावर एक घर होते. मात्र डॉक्टरांनी आम्ही ज्या फाटकातुन आत आलो होतो तेथेच उजवीकडे असलेल्या आणखी एका फाटकातुन आत नेले. ओहोहो, तिथे साधारण १५ फुट उंच झाडाच्या रांगाच रांगा पसरलेल्या होत्या. त्या झाडावर अगदी ५ फूट उंचीपासुन संत्र्यांसारखे दिसणारी फळे लगडलेली होती. डॉक्टर जितेंद्रने त्या फळाचे नाव 'किनू' असे असल्याचे सांगितले. त्या बागेत आम्ही जेवढे आत शिरत होतो तिथून पूढे किनूच्या रांगाच रांगा दिसत होत्या. डॉक्टर जितेंद्र ह्यांंचा हा रोजचा यायचा रस्ता होता. खरेतर त्यांंची तेथील घरात ओळख नव्हती. मात्र आम्हाला ती बाग दाखवण्यासाठी त्यांनी घरमालकाला विचारुन त्या बागेत नेले होते. त्या घरमालकाने ती बाग... म्हणजे बागेतील फळं विकलेली होती. त्यामुळे बागेतील फळ तोडण्याचा अधिकार त्यालाही नव्हता. अर्थातच आम्ही त्या फळांना हात लावू शकलो, तरी तोडू किंवा खाऊ शकत नव्हतो. अखेरीस किनूच्या राज्यातून नेत्रसुखावरच समाधान मानुन आम्ही बाहेर पडलो. घरमालकाने आम्हाला चहा नाश्त्यासाठी आग्रह केला. मात्र किनूची सर त्याला आली नसती. शिवाय अबोहरला आमच्या स्वागतासाठी काही जण थांबले होते. त्यामुळे आम्ही केवळ पाणी घेत त्या कुटुंबाचा निरोप घेतला.
किनूच्या बागेतून निघाल्यावर लगेचच आम्ही अबोहार येथे पोहोचलो. हनुमानगढ बायपासजवळ बाबा दिपसिंग गुरूद्वाराचे व्यवस्थापन मंडळ, पेडल क्लब अबोहारचे सदस्य आणि विविध प्रसारवाहिन्यांचे प्रतिनिधी सायकलपटूंच्या आगमनाची वाट पहात होते. पेडल क्लबचे हरजितसिंग हजारा, नवनीत अरोरा सागर, जगजितसिंग, नीरजकुमार, दीपेंद्र ढिल्लों, यांच्यासह रिणवा, ज्ञानी दर्शन सिंग आणि परमिंदरसिंग खालसा ह्यांंनी सायकलपटूंचे जोरदार स्वागत केले. गुरूद्वारातर्फे सर्व सायकलपटूंना सिरोपा बांधून त्यांंचा सन्मान करण्यात आला. त्या वेळी 'जो बोले सो निहाल सत श्री अकाल' या घोषणेला सगळ्या सायकलपटूंनी दाद दिली. सिरोपा मिळणे हे अत्यंत मानाचे समजले जाते.
निरनिराळ्या प्रसारमाध्यमांंच्या प्रतिनिधींंना सायकलपटू मनमोकळेपणाने मुलाखत देत होते. त्याचवेळी खाद्यपदार्थ आणि पेय यांंचाही आस्वाद घेतला जात होता. खरतरं ह्या स्वागतसमारंभामूळे सायकलवर मांड टाकूनही सायकलपटू पुर्णपणे शिथिलगात्र झाले होते.
(जो बोले सो निहाल सत श्री अकाल' याचा अर्थ: जी व्यक्ती असे म्हणते की ईश्वर हेच.अंन्तिम सत्य आहे त्या व्यक्तीवर ईश्वराचा आशीर्वाद कायम राहतो)
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा