मंगळवार, १४ जुलै, २०२६

शांतिनिकेतनकडे: कोलकाता गुवाहाटी सायकल सफर भाग १४

रात्री झोप शांत लागली होती. आम्ही तिघेही घड्याळ बाबांकडे दुर्लक्ष करत झोपेचा लाभ घेत होतो. अखेर संजय आणि मी चहासाठी बाहेर पडलो. पण खाली गेटला लॉक लावलेले होते..वॉचमन ला उठवले आणि गेट उघडायला लावले. त्याला म्हटले आम्ही चहा पिऊन येतो. तो लगेचच उत्तरला एवढ्या लवकर चहा कुठेही मिळणार नाही. मग मात्र नाईलाजाने परत रूम वर आलो आणि हॉट पॉट मध्ये पाणी उकळून चहा प्यायला.  आम्ही थोडे आरामात आवरत होतो. अखेरीस ५.३० च्या ऐवजी ७.३० ला सायकलवायला सुरुवात केली.

तसेही आज फार जास्त अंतर सायकलवायचे नव्हते. मात्र ज्या ठिकाणी आज जायचे होते त्या ठिकाणी जायची उत्सुकता मला लहानपणापासून होती. ते ठिकाणचं तसे खास होते. म्हणून तिथे जास्तीत जास्त वेळ मिळण्यासाठी लवकरात लवकर पोचायचे होते. कित्येक वर्षांची प्रतीक्षा आज पूर्ण होणार होती. 

वास्तविक बंगाल ही क्रांतिकारकांची भूमी. त्याचप्रमाणे ही संस्कृती, साहित्य आणि कला ह्यांचेही संवर्धन करणारी भूमी आहे. गुरुवर्य रबिंद्रनाथ टागोर ह्याच भूमीतील. त्यांनी स्थापन केलेले शांतिनिकेतन पहायचे माझे लहापणापासूनचे स्वप्न होते. त्यामुळे आज तिथे लवकरात लवकर पोचायचे होते.  रबिंद्रनाथांनी स्थापन केलेले शांतिनिकेतन विद्यापीठ मला पहायचे होते. तेथील कार्य पाहण्याची उत्सुकता मला शाळेत असल्यापासून होती. शालेय इतिहासात शांतिनिकेतन आणि रबिंद्रनाथ ह्यांच्याबद्दल जी माहिती मिळाली होती त्यामुळे मी भारावून गेलो होतो. आजची सायकल दौड त्यासाठी मला जास्त विशेष वाटत होती. आज आम्ही पोचणार होतो... शांतिनिकेतन येथे!

आम्ही संदीपकडे कोलकाता येथे राहिलो असता त्याच्याशी देखील शांतिनिकेतन येथे आमची काही व्यवस्था होऊ शकते का ह्याबद्दल मी चौकशी केली होती. तसेच मातृभाषेतून शिक्षण घेण्याचा प्रसार करण्याचा ध्यास घेऊन त्यासाठी सायकलने भारत भ्रमण करणाऱ्या गंधारलाही मी विचारले होते. गंधारने मला सल्ला दिला होता की शांतिनिकेतनऐवजी त्याच्या थोडेसे आधी बोलपूर नावाचे गाव आहे तिथे रहा. तिथे राहण्याची व्यवस्था स्वस्तात होऊ शकेल. तिथून तुम्ही शांतिनिकेतन येथे फिरायला जाऊ शकाल. त्याने आणखी एक गोष्ट सांगितली होती की शांतिनिकेतन येथे हाट भरतो. तो मात्र जरूर बघा. तिथे तुम्हाला अतिशय छान छान गोष्टी बघायला मिळतील. हाट बघण्याविषयी तो वारंवार आणि अतिशय मनापासून सांगत होता. त्यासाठी आम्हाला थोडे लवकर जावे लागेल असेही त्याने सांगितले होते. शांतिनिकेतन विद्यापीठ आणि तेथील हाट ह्या दोन्हींची उत्सुकता आम्हाला होती. मला तर प्रत्यक्ष त्या विद्यापीठात जर एखादे वसतिगृह असेल तर तिथेही राहण्याची व्यवस्था असेल तर ते बघायचे होते. विद्यापीठातील वसतिगृहात राहायला मिळाले तर तेथील अधिक माहिती मिळवता आली असती.

सायकली दौडत होत्या. ध्येय समोर होते. आमची उत्सुकता आमच्या सायकलींनाही समजली असावी. त्यामुळे त्यांनीही चांगला वेग घेतला होता. आजचे एकूण अंतर जवळपास ६५ किमी होते. बोलपूर जवळ येत होते. मात्र ध्यानीमनी नसताना अचानक समोर दिसत होता भेडीया! शांतिनिकेतन किंवा बोलपूरला जाताना भेडीयाशी गाठ पडणार आहे ह्याची किंचितही कल्पना आम्हाला नव्हती. इतर कोणीही त्याबद्दल आम्हाला काही सांगितले नव्हते. मात्र आता आमच्याकडे दुसरा कोणताही पर्याय नव्हता. भेडीया जवळ आहे हे समजत होते. शांतिनिकेतनला जाण्याचा मार्ग तिथूनच होता. अखेर आम्ही भेडीयाला भिडायचे ठरवले. सायकलचा वेग वाढवला. बोलपूर समोरच्या दिशेला होते, मात्र भेडीयाकडे जाणारा रस्ता आमच्या डावीकडे गेला होता.



पश्चिम बंगालच्या पूर्व बर्धमान जिल्ह्यातील भेडीया हे खेडगाव बोलपूर/ शांतिनिकेतन पासून साधारण १५-२० किमी अंतरावर आहे.

सायकल प्रवासादरम्यान एनर्जी टिकवण्यासाठी मला दर दोन तासाने तरी चहा हवा असतोच. तसे म्हटले तर घरी बसल्या बसल्याही दर दोन तासाने चहा हवा असतोच. मात्र तो चहा जर मटक्यातून प्यायला मिळाला तर जी चव येते ती तर अप्रतिमच. 


बंगाल जसे संस्कृती, साहित्य, कला ह्यांचे माहेर घर आहे तसेच येथील फुटबॉल प्रेमही सर्वश्रुत आहेच. मुंबईतील प्रत्येक घरात जन्माला येणारा मुलगा क्रिकेटपटू म्हणूनच जन्माला येतो. संघात फक्त ११ जण असतात म्हणून ते सगळेजण club क्रिकेटच्याही बाहेर राहतात ही गोष्ट वेगळी. मात्र गल्लोगल्ली होणारे क्रिकेटचे सामने टेस्ट क्रिकेट पेक्षाही चुरशीने खेळले जातात. तीच गोष्ट बंगालमध्ये फुटबॉलबद्दल सांगता येईल. शांतिनिकेतनच्या वाटेवर ह्या बंगल्याने चक्क फुटबॉलच मस्तकावर पेलला होता. बंगालमधील ह्या बंगल्याच्या मालकाच्या फुटबॉल प्रेमाने माझ्या सायकलला ब्रेक मारायला लावला.


बोलपूर आता अगदी जवळ आले होते. शांतिनिकेतनला रहायचे की बोलपूरला ह्याबद्दल मी विचार करत होतो.


अचानक बोलपूर/ शांतिनिकेतन कडे जाण्यासाठी उजवे वळण आले. तिथे वळताच नजरेस पडला बिश्व खुद्र बाजार! मनात विचार आला की गंधार आठवण करून देत होता तो हाट हाच तर नव्हे. हाट म्हणजे बाजारच की! मी फुजीला थांबवले आणि तेथील सुरक्षा रक्षकांकडे चौकशी केली तर त्यांनी सांगितले हे एक मोठे व्यापार केंद्र आहे. 


बोलपूर आणि शांतिनिकेतन अजूनही पुढे होते.....

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

भेट आसामच्या शिवाजीशी: कोलकाता गुवाहाटी सायकलसफर भाग ३३

आमची गुवाहाटी येथील व्यवस्था रवींद्र हणमत्तेकर करणार होते. आम्ही पुढे एक चौकात जाऊन त्यांना संपर्क करण्याच्या निमित्ताने चहा पिण्यासाठी थांब...